Table of Contents

TUS – Trening Umiejętności Społecznych dla dzieci i dorosłych w 2026 r.

TUS (Trening Umiejętności Społecznych, ang. Skillstreaming) to ustrukturyzowana, grupowa metoda terapeutyczno-edukacyjna, w której uczestnicy uczą się konkretnych umiejętności społecznych przez modelowanie, odgrywanie ról, feedback i transfer do codziennego życia. Metodę opracował prof. Arnold P. Goldstein z Syracuse University (USA) w latach 70.–80. XX w. jako część szerszego programu ART (Aggression Replacement Training). W Polsce w 2026 r. TUS jest najczęściej rekomendowaną grupową formą wsparcia dla dzieci ze spektrum autyzmu (ASD), ADHD, niepełnosprawnością intelektualną (NI), zaburzeniami zachowania (ODD), FASD oraz lękiem społecznym – ale coraz częściej jest też prowadzony dla dorosłych (osoby z ASD wysokofunkcjonujące, dorośli z ADHD, osoby po traumie, osoby w trakcie powrotu do funkcjonowania społecznego). Aby legalnie prowadzić grupy TUS w polskiej placówce, większość pracodawców wymaga kierunkowego wykształcenia (pedagogika specjalna, psychologia, pedagogika ogólna, terapia zajęciowa, logopedia) + kursu TUS I i II stopnia (~32–60 godz., 1 200–2 400 zł, 2–6 miesięcy). Krótki kurs (np. 30-godzinny w CRP) to szkolenie wprowadzające – daje wiedzę o metodzie i kompetencje rozpoznawania potrzeb uczestników, ale NIE zastępuje pełnych kursów I+II stopnia uznawanych w środowisku zawodowym.

Najważniejsze informacje w skrócie

Definicja: TUS – ustrukturyzowana grupowa metoda nauki umiejętności społecznych przez modelowanie, role-play, feedback i transfer.
Twórca: prof. Arnold P. Goldstein (1933–2002), Syracuse University, USA. Polskie tłumaczenie: „Skillstreaming the Adolescent” / „Skillstreaming the Elementary School Child”.
Część szerszego programu ART (Aggression Replacement Training): TUS + Trening kontroli złości (ACT) + Wnioskowanie moralne (MR).
Komu pomaga: dzieci z ASD (najczęściej), z ADHD, z NI lekką i umiarkowaną, z zaburzeniami zachowania (ODD), z FASD, z lękiem społecznym, dzieci po traumie, dzieci w pieczy zastępczej. Coraz częściej również dorośli z ASD, ADHD, po depresji, w rehabilitacji psychiatrycznej.
Forma pracy: grupy 3–8 osób, sesje 60–90 min, 1 raz w tygodniu, cykl 10–20 spotkań.
Cena uczestnictwa: prywatnie 60–150 zł/sesja; w przedszkolu/szkole z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego – bezpłatnie (rewalidacja); w fundacjach – często bezpłatnie z dofinansowania PFRON / NCK.
Zarobki prowadzącego TUS 2026: w gabinecie prywatnym 6 400–19 200 zł brutto/m-c (4–8 grup po 4 sesje × 100–150 zł/h); w placówce publicznej wg Karty Nauczyciela (5 800–7 800 zł brutto + dodatki).
Kursy specjalistyczne (kwalifikacje formalne): TUS I stopnia (~16–30 godz.) + II stopnia (~16–30 godz.), łącznie 1 200–2 400 zł, 2–6 miesięcy.
Wymóg wstępny do kursów I+II: kierunkowe wykształcenie – pedagogika specjalna, psychologia, pedagogika ogólna, terapia zajęciowa, logopedia, neurologopedia.
Czas trwania kursu CRP: 30 godzin nauki online z natychmiastowym dostępem.

Czym dokładnie jest TUS i jak działa?

TUS to strukturyzowany trening konkretnych umiejętności społecznych, w którym uczestnicy nie „rozmawiają o tym, jak być społecznym”, ale ćwiczą konkretne kroki – analogicznie do nauki gry w piłkę albo gry na instrumencie. Goldstein nazwał to „structured learning” (uczenie ustrukturyzowane), a metoda opiera się na czterostopniowej procedurze, której wszystkie polskie kursy I i II stopnia uczą jako fundamentu pracy.

Cztery etapy procedury TUS Goldsteina

Modelowanie (Modeling) – prowadzący lub współprowadzący demonstrują pełną sekwencję umiejętności (np. „jak zaprosić kolegę do zabawy”). Demonstracja jest konkretna, krótka, krok po kroku, z jawnym opisaniem każdego kroku.
Odgrywanie ról (Role-Playing) – każdy uczestnik ćwiczy umiejętność na własnym przykładzie z życia (sytuacja realna, którą napotka w przedszkolu / szkole / pracy / domu). Reszta grupy obserwuje.
Informacja zwrotna (Performance Feedback) – uczestnicy i prowadzący oceniają konkretne kroki wykonania (nie globalne „dobrze / źle”). Wzmocnienia pozytywne dominują, krytyka jest precyzyjna, dotycząca konkretnego kroku.
Transfer i utrwalanie (Transfer of Training) – „zadania domowe”: uczestnik wykonuje umiejętność w realnym środowisku (przedszkole, dom, plac zabaw, praca) i raportuje na następnej sesji. Bez transferu efektów nie ma.

Cykl 10–20 sesji obejmuje 10–20 konkretnych umiejętności, każdą przerabiamy na osobnym spotkaniu.

Trzy moduły programu ART

W oryginalnej wersji Goldsteina TUS jest częścią szerszego programu ART (Aggression Replacement Training), który ma trzy komponenty:

Trening umiejętności społecznych (Skillstreaming) – jak nawiązywać i utrzymywać relacje (50 umiejętności w klasycznym programie).
Trening kontroli złości (Anger Control Training) – jak rozpoznawać i regulować silne emocje, zatrzymać impulsywną reakcję, zastosować strategię radzenia sobie.
Wnioskowanie moralne (Moral Reasoning) – jak myśleć o sytuacjach społecznych w kategoriach ich konsekwencji, fairness, perspektyw innych osób.

W polskiej praktyce 2026 r. najczęściej prowadzony jest sam moduł umiejętności społecznych (TUS „w wąskim sensie”). Szersze programy ART są prowadzone głównie w placówkach resocjalizacyjnych, ośrodkach interwencji kryzysowej, MOW, MOS (Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze / Socjoterapii) oraz w wybranych poradniach.

50 podstawowych umiejętności w klasycznym programie Goldsteina

Goldstein wyróżnił 50 umiejętności społecznych pogrupowanych w 6 kategorii. W polskich kursach I i II stopnia każdy uczestnik uczy się prowadzić wszystkie 50, ale wybiera te, które dopasowuje do potrzeb konkretnej grupy.

1. Podstawowe umiejętności społeczne (8 umiejętności)

Słuchanie.
Rozpoczynanie rozmowy.
Prowadzenie rozmowy.
Zadawanie pytań.
Mówienie „dziękuję”.
Przedstawianie siebie.
Przedstawianie innych.
Komplementowanie.

2. Umiejętności bardziej zaawansowane (6 umiejętności)

Proszenie o pomoc.
Włączanie się do grupy.
Wydawanie poleceń.
Wykonywanie poleceń.
Przepraszanie.
Przekonywanie innych.

3. Umiejętności związane z uczuciami (7 umiejętności)

Rozpoznawanie własnych uczuć.
Wyrażanie własnych uczuć.
Rozpoznawanie uczuć innych osób.
Reagowanie na uczucia innych (empatia).
Radzenie sobie z czyjąś złością.
Wyrażanie sympatii.
Radzenie sobie ze strachem.

4. Alternatywy dla agresji (9 umiejętności)

Proszenie o pozwolenie.
Dzielenie się.
Pomaganie innym.
Negocjowanie.
Stosowanie samokontroli.
Obrona swoich praw.
Reagowanie na zaczepki.
Unikanie bójek.

5. Umiejętności radzenia sobie ze stresem (12 umiejętności)

Zgłaszanie skargi.
Reagowanie na skargi.
Reagowanie na porażkę.
Zgodne stawianie czoła naciskowi grupy.
Radzenie sobie ze sprzecznymi komunikatami.
Radzenie sobie z odrzuceniem.
Radzenie sobie z oskarżeniem.
Przygotowanie do trudnej rozmowy.
Radzenie sobie z krępującą sytuacją.
Reagowanie na wstyd.
Reagowanie na rozczarowanie.
Wybrane techniki relaksacji.

6. Umiejętności planowania (8 umiejętności)

Decydowanie o tym, co należy zrobić.
Określanie przyczyny problemu.
Stawianie celu.
Zbieranie informacji.
Ustalanie ważności problemu.
Podejmowanie decyzji.
Koncentrowanie się na zadaniu.
Ocena własnych umiejętności.

W praktyce dla dziecka 5–9-letniego z ASD typowy cykl 10 sesji obejmie umiejętności podstawowe (słuchanie, rozpoczynanie rozmowy, dzielenie się, proszenie o pomoc) + wybrane uczuciowe (rozpoznawanie własnych uczuć, empatia). Dla nastolatka z ADHD: alternatywy dla agresji + radzenie sobie ze stresem + planowanie. Dla dorosłego z ASD wysokofunkcjonującego: zaawansowane społeczne (przekonywanie, negocjowanie) + planowanie + radzenie sobie ze stresem zawodowym.

Komu pomaga TUS – kogo dotyka

TUS jest standardową procedurą w pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi mającymi:

Dzieci i młodzież

Spektrum autyzmu (ASD) – główna grupa docelowa metody w Polsce. Wszystkie dobre programy terapii ASD obejmują element TUS, zwykle od 4. r.ż. (po wcześniejszej intensywnej terapii indywidualnej).
ADHD – TUS jako naturalne uzupełnienie farmakoterapii i CBT, szczególnie skuteczny w nauce kontroli impulsów i pracy w grupie.
Niepełnosprawność intelektualna (NI) – w stopniu lekkim i umiarkowanym, w wersji adaptowanej do możliwości poznawczych.
Zaburzenia zachowania (ODD – Oppositional Defiant Disorder) – jeden z głównych obszarów zastosowania pełnego programu ART.
FASD (Fetal Alcohol Spectrum Disorder) – TUS w wersji wzbogaconej o psychoedukację rodziny.
Lęk społeczny u dzieci i młodzieży – odgrywanie ról stopniowo desensytyzuje.
Dzieci w pieczy zastępczej, domach dziecka, MOW, MOS – TUS jako element programu socjoterapeutycznego.

Dorośli

Dorośli z ASD wysokofunkcjonującym (zwłaszcza zdiagnozowani w dorosłości – typowy obraz w 2026 r. w Polsce). TUS pomaga uzupełnić luki w naturalnym uczeniu się umiejętności społecznych w dzieciństwie.
Dorośli z ADHD – zwłaszcza z RSD (Rejection Sensitive Dysphoria), trudnościami w pracy zespołowej, konfliktami w relacjach.
Dorośli po traumie / w terapii PTSD – TUS jako uzupełnienie psychoterapii (po nawiązaniu bezpieczeństwa).
Osoby w rehabilitacji psychiatrycznej – po epizodach psychotycznych, depresji, zaburzeniach lękowych.
Osoby po doświadczeniach instytucjonalnych (DPS, dom dziecka, zakłady karne) – TUS jako narzędzie reintegracji społecznej.

W 2026 r. w Polsce TUS dla dorosłych jest rosnącym segmentem – po publikacjach o ASD u dorosłych (Sari Solden, Lara Honos-Webb), świadomość rośnie i osoby zdiagnozowane w wieku 30–50 lat aktywnie szukają grup wsparcia.

Forma pracy – jak wygląda sesja TUS

Skład grupy

Liczba uczestników: 3–8 osób (klasyczny model Goldsteina rekomenduje 6).
Homogeniczność: uczestnicy o podobnym profilu (np. dzieci 5–6 lat z ASD, młodzież 13–15 lat z ADHD).
Zazwyczaj dwóch prowadzących: trener prowadzący + ko-trener obserwujący / wspierający (zgodnie z modelem Goldsteina).

Struktura sesji 60–90 min

Powitanie i runda (5–10 min) – rytuał wejścia, „check-in”.
Powtórka poprzedniej umiejętności + raporty „zadań domowych” (10–15 min).
Wprowadzenie nowej umiejętności – modelowanie przez prowadzących (10–15 min).
Role-play uczestników – każdy ćwiczy umiejętność na swoim przykładzie (20–30 min).
Feedback grupowy – wzmocnienia pozytywne + precyzyjna informacja zwrotna (5–10 min).
Zadanie do domu / wytrenowanie w realnym środowisku + zamknięcie (5 min).

Czas trwania programu

Pojedynczy cykl: 10–20 sesji, raz w tygodniu = 3–5 miesięcy.
Pełen program rocznie: często 2 cykle w roku szkolnym (jesień + wiosna).
Grupy długoterminowe (zwłaszcza dla ASD): kontynuacja przez 2–3 lata z rozwojem na coraz bardziej złożone umiejętności.

Lokalizacja

Sala z dużym stołem (do role-play) i przestrzenią do siedzenia w kręgu.
Prosta, bez nadmiernych bodźców (zwłaszcza dla dzieci z ASD, ADHD).
W przedszkolach / szkołach – sala wielofunkcyjna lub sala terapeutyczna pedagoga specjalnego.

TUS vs inne formy wsparcia – kluczowe rozróżnienia

To pole jest mylone z innymi formami pracy grupowej. Najważniejsze różnice:

Metoda	Cel	Format	Kto prowadzi
TUS Goldsteina	Uczenie konkretnych umiejętności społecznych przez 4-stopniowy proces	Grupa 3–8 osób, 60–90 min, 10–20 sesji	Pedagog specjalny / psycholog / terapeuta z kursem TUS I+II
Terapia grupowa psychodynamiczna	Wgląd w nieświadome dynamiki relacji	Grupa 6–10 osób, 90–120 min, długoterminowo	Certyfikowany psychoterapeuta po 4-letnim szkoleniu
CBT grupowe	Modyfikacja zniekształceń poznawczych i zachowań	Grupa 4–8 osób, 60–90 min, 10–20 sesji	Psychoterapeuta CBT z certyfikatem PTTPiB
Socjoterapia	Reintegracja społeczna w kontekście trudnych historii rodzinnych	Grupa 8–15 osób, długoterminowo	Socjoterapeuta z kwalifikacjami / pedagog resocjalizacji
Terapia behawioralna ABA grupowa	Modyfikacja konkretnych zachowań przez wzmocnienia	Grupa 3–6 osób (głównie ASD), długoterminowo	Terapeuta ABA z certyfikatem PSTB

W praktyce TUS często uzupełnia inne formy: dziecko z ASD może otrzymywać równolegle terapię ABA indywidualną + TUS grupowy + terapia ręki + logopedia. TUS to nie psychoterapia – nie zajmuje się głębokimi nieświadomymi mechanizmami, tylko konkretnymi umiejętnościami w tu i teraz.

Kto może legalnie prowadzić TUS w Polsce?

„Trener TUS” nie jest w Polsce zawodem regulowanym ustawowo (jak fizjoterapeuta czy lekarz). Środowisko zawodowe i większość polskich placówek wymaga jednak kierunkowego wykształcenia + kursu TUS I i II stopnia.

Wymagania wejściowe do kursów I i II stopnia

Kursy TUS są zwykle dostępne dla absolwentów następujących kierunków:

Pedagogika specjalna (oligofrenopedagogika, surdopedagogika, autyzm).
Pedagogika ogólna / wczesnoszkolna / opiekuńczo-wychowawcza (z dodatkową specjalizacją).
Psychologia (magister, zwłaszcza klinicznej / dziecięcej).
Terapia zajęciowa.
Logopedia / neurologopedia.
Pielęgniarstwo psychiatryczne / pediatryczne.
Praca socjalna (z dodatkowym przygotowaniem).
Resocjalizacja (zwłaszcza w kontekście MOW, MOS, ośrodków interwencji kryzysowej).

Kurs TUS – dwustopniowy

Kurs TUS I stopnia (~16–30 godz., 600–1 200 zł): wprowadzenie do metody Goldsteina, struktura ART, 4-etapowa procedura, 50 umiejętności, podstawy diagnozy potrzeb grupy. Brak uprawnień do samodzielnego prowadzenia po I stopniu.
Kurs TUS II stopnia (~16–30 godz., 600–1 200 zł): praktyka, prowadzenie sesji pod superwizją, planowanie pełnego cyklu, praca z trudnymi zachowaniami w grupie. Po II stopniu – certyfikat trenera TUS, możliwość prowadzenia grup w gabinecie / placówce.

Najczęstsi organizatorzy w Polsce 2026

Akademia Edukacji Specjalistycznej.
Centrum Edukacji Specjalnej.
Edupartner.
Polskie Towarzystwo ART.
Lokalne fundacje pracujące z ASD (Fundacja SYNAPSIS, Fundacja JIM, Fundacja Wspólnota Nadziei).

Łączny koszt i czas

Koszt łączny I + II stopnia: ok. 1 200 – 2 400 zł.
Czas: zwykle 2–6 miesięcy (kursy weekendowe / wieczorowe).
Po certyfikacji: zalecane szkolenia uzupełniające – ART pełny program, TUS dla dorosłych z ASD, TUS w pracy z młodzieżą z ODD, TUS w MOW.

Co daje krótki kurs (np. 30-godzinny CRP)?

Wiedzę o metodzie Goldsteina, ART, etapach procedury.
Kompetencję rozpoznawania potrzeb uczestników i dopasowania programu.
Praktyczne narzędzia do pracy w grupie (jako asystent, ko-trener, w domu z własnym dzieckiem).
Pierwsze rozeznanie tematu, jeśli rozważasz pełną ścieżkę.
NIE daje uprawnień do samodzielnego prowadzenia grup TUS w gabinecie / placówce.

To jest dokładnie ten typ kursu, który rozszerza kompetencje nauczycielki wychowania przedszkolnego, asystenta nauczyciela, opiekuna w żłobku, asystenta osoby z niepełnosprawnością, rodzica – a nie zastępuje pełnej certyfikacji.

Ile zarabia trener TUS w 2026 r.?

W 2026 r. zarobki trenera TUS w Polsce zależą głównie od formy zatrudnienia, lokalizacji i liczby równolegle prowadzonych grup.

W gabinecie prywatnym (B2B)

Stawka za uczestnika za sesję: 60–150 zł (zwykle 80–120 zł w średnich miastach, 120–150 zł w Warszawie / Wrocławiu / Krakowie).
Grupa 4–6 uczestników × 100 zł × 1 sesja: 400–600 zł / 90 min.
Miesięcznie (4 grupy × 4 sesje): 6 400 – 9 600 zł.
8 grup równolegle (zaawansowany trener z ugruntowaną pozycją): 12 800 – 19 200 zł brutto/m-c.
Forma: zazwyczaj jednoosobowa działalność gospodarcza (B2B), ryczałt 8,5 % lub 14 %.

W przedszkolu / szkole publicznej (Karta Nauczyciela)

Pedagog specjalny / psycholog szkolny mianowany / dyplomowany z certyfikatem TUS: 5 800 – 7 800 zł brutto.
Plus dodatki: stażowy (do 20 %), funkcyjny, godziny ponadwymiarowe za rewalidację, „13-stka” (8,5 %), nagroda jubileuszowa.

W prywatnym przedszkolu / fundacji

Etatowo: 5 500 – 8 000 zł brutto + benefit.
W fundacjach ASD często stała współpraca przez program PFRON / NCK.

Co podnosi pensję

Drugi certyfikat (SI, ABA, terapia ręki, NDT-Bobath) – +10–20 %.
Specjalizacja w ASD wysokofunkcjonującym dorosłym – mocno rośnie popyt 2025–2026.
Praca w dużym mieście – +15–25 %.
Własny gabinet z dobrą reputacją (recenzje rodziców, sieć poleceń) – największy multiplikator. Realnie 4–8 grup równolegle = 12 000–19 000 zł brutto.
Ko-prowadzenie z drugim trenerem – lepsza jakość, większy oddźwięk, łatwiejsza superwizja.

Trendy 2025–2026 – co zmienia rynek TUS

Pięć najmocniejszych trendów:

Wzrost diagnoz ASD u dzieci. W 2026 r. ok. 1 na 50 polskich dzieci przedszkolnych ma diagnozę ASD lub jest w trakcie diagnostyki (wzrost o 80 % w ciągu 5 lat). Każda diagnoza to wskazanie do TUS w klastrze terapii ASD – popyt na trenerów silnie przewyższa podaż.
TUS dla dorosłych jako nowy segment. Po publikacjach o ASD u dorosłych (zwłaszcza u kobiet zdiagnozowanych w wieku 30–45 lat), polskie ośrodki zaczynają prowadzić dedykowane grupy TUS dla dorosłych. Stawki wyższe (120–180 zł/sesja), grupy 4–6 osób, format często wieczorny lub weekendowy.
TUS online (Zoom). Po pandemii część grup przeszła do formatu hybrydowego. Realnie online działa lepiej dla dorosłych (zaawansowane umiejętności, świadomy uczestnik) niż dla dzieci (potrzebują interakcji fizycznej). W 2026 r. online TUS dla dorosłych to rosnący segment, otwierający rynek dla osób z mniejszych miejscowości.
AI w wsparciu TUS. Pierwsze polskie ośrodki testują wirtualne scenariusze społeczne w VR dla dzieci z ASD – uczestnik ćwiczy umiejętność w bezpiecznym środowisku przed transferem do rzeczywistości. Wciąż eksperymentalne, ale z dobrymi wynikami klinicznymi (Stanford Virtual Human Interaction Lab, 2024+).
Pedagog specjalny obowiązkowy w każdej polskiej placówce od 2022 r. – wprowadza do każdego przedszkola / szkoły osobę odpowiedzialną m.in. za organizowanie grup TUS w ramach rewalidacji. Pedagodzy specjalni masowo idą na kursy TUS I+II – co pcha rynek krótkich kursów wprowadzających (jak CRP) jako naturalnego pierwszego kroku.

Co mówią eksperci CRP?

„Trener TUS to dziś jedna z najbardziej praktycznych specjalizacji pedagogicznych w Polsce – łączy realne kompetencje z dużym popytem rynkowym. Pierwsza rada, którą zawsze daję osobom rozważającym tę ścieżkę: zacznij od krótkiego kursu wprowadzającego (np. 30-godzinny CRP), żeby dosłownie sprawdzić, czy lubisz pracę grupową – nie wszyscy lubią. Niektórzy świetni terapeuci indywidualni nie czują się dobrze w dynamice grupy 6 dzieci z ASD. Jeśli to twoja para – idź na kurs TUS I i II stopnia (1 200–2 400 zł, 2–6 mc), zacznij od ko-prowadzenia z doświadczonym trenerem. To inwestycja, która zwraca się w 2–3 miesiące pracy w gabinecie.” — Joanna, doradczyni zawodowa CRP

„Z perspektywy rekrutacji w 2026 r. – polskie placówki edukacyjne (przedszkola publiczne i niepubliczne, szkoły, ośrodki rewalidacyjno-edukacyjne, fundacje pracujące z ASD) wpisują „certyfikat TUS I+II” do wymagań w ogłoszeniach o pracę dla pedagoga specjalnego coraz częściej. Patrzę w CV na trzy rzeczy: certyfikat I i II stopnia (warunek konieczny w 2026 r.), praktykę z konkretną grupą (dzieci 5–9 lat z ASD / młodzież z ADHD / dorośli z ASD wysokofunkcjonującym), oraz dojrzałość emocjonalną w prowadzeniu trudnej grupy. TUS z 6 dzieci z ASD wymaga znacznej regulacji własnej – kandydatka, która umie zachować spokój przy „melt-down” uczestnika, wygrywa zawsze.” — Joanna, doradczyni zawodowa CRP

FAQ

Co dostaję w ramach kursu CRP? Pełen pakiet: materiały i testy online, 30 godzin nauki w trybie własnego tempa, natychmiastowy dostęp po zapisie, dostęp do webinarów na żywo z doradcą zawodowym oraz darmową 15-minutową konsultację zawodową.

Co to jest TUS w prostych słowach? TUS (Trening Umiejętności Społecznych) to grupowa metoda terapeutyczna, w której uczestnicy uczą się konkretnych umiejętności społecznych (np. rozpoczynanie rozmowy, radzenie sobie ze złością, negocjowanie) przez modelowanie, odgrywanie ról, feedback i transfer do realnego życia. Metoda Goldsteina, część szerszego programu ART. W Polsce stosowana głównie u dzieci z ASD, ADHD, NI – coraz częściej również u dorosłych.

Ile kosztuje TUS w Polsce w 2026 r.? Sesja w grupie prywatnej: 60–150 zł (zwykle 80–120 zł poza dużymi miastami, 120–150 zł w Warszawie/Wrocławiu/Krakowie). W przedszkolu/szkole z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego: bezpłatnie (rewalidacja, subwencja oświatowa). W fundacjach: często bezpłatnie z dofinansowania PFRON / NCK.

Komu pomaga TUS – kto powinien dołączyć do grupy? Dzieci i młodzież: ze spektrum autyzmu (ASD), z ADHD, z NI lekką lub umiarkowaną, z zaburzeniami zachowania (ODD), z FASD, z lękiem społecznym, dzieci w pieczy zastępczej. Dorośli: z ASD wysokofunkcjonującym (zwłaszcza zdiagnozowanym w dorosłości), z ADHD, w rehabilitacji psychiatrycznej, po traumie, w trakcie powrotu do funkcjonowania społecznego.

Czy kurs CRP daje uprawnienia do prowadzenia TUS? Nie. Kurs 30-godzinny w CRP to szkolenie wprowadzające / kompetencyjne. Aby legalnie prowadzić grupy TUS w gabinecie / przedszkolu / szkole, trzeba mieć kierunkowe wykształcenie (pedagogika specjalna, psychologia, pedagogika ogólna, terapia zajęciowa, logopedia) + kurs TUS I stopnia (~16–30 godz.) + II stopnia (~16–30 godz.). Łączny koszt I+II: 1 200–2 400 zł, czas: 2–6 miesięcy. Kurs CRP jest dobrym pierwszym krokiem rozeznania tematu.

Ile zarabia trener TUS w 2026 r.? W gabinecie prywatnym (B2B, 4–8 grup równolegle, 4 sesje × 100–150 zł × 4–6 uczestników): 6 400 – 19 200 zł brutto/m-c. W placówce publicznej (Karta Nauczyciela, pedagog specjalny / psycholog mianowany / dyplomowany z certyfikatem TUS): 5 800–7 800 zł brutto + dodatki funkcyjne i godziny ponadwymiarowe. W prywatnych przedszkolach lub fundacjach: 5 500–8 000 zł brutto etat.

Jaka jest różnica między TUS a terapią grupową? TUS to nie psychoterapia. TUS uczy konkretnych umiejętności w 4-stopniowym procesie (modelowanie → role-play → feedback → transfer). Terapia grupowa psychodynamiczna zajmuje się głębszymi mechanizmami nieświadomymi i wymaga 4-letniego szkolenia psychoterapeutycznego. CBT grupowe modyfikuje konkretne zachowania i myśli – częściowo nakłada się z TUS, ale wymaga certyfikatu psychoterapii poznawczo-behawioralnej (PTTPiB).

Jak długo trwa cykl TUS? Pojedynczy cykl: 10–20 sesji, jedna sesja na tydzień = 3–5 miesięcy. Pełen program rocznie często obejmuje 2 cykle (jesień + wiosna). Dla dzieci z ASD często długoterminowy program 2–3 lat z rozwijającymi się umiejętnościami – od podstawowych (słuchanie, przedstawianie siebie) do zaawansowanych (negocjowanie, planowanie).

Czy TUS jest skuteczny? Co mówią badania? Tak. Metoda Goldsteina ma silne dowody naukowe klasy A dla dzieci z ASD i z zaburzeniami zachowania (ODD). Polskie metaanalizy pokazują skuteczność dla pracy w grupie z dziećmi z ADHD i NI. AOTA, APA i WHO uznają i rekomendują. Dla dorosłych z ASD wysokofunkcjonującym dowody są nowsze, ale rosną szybko (badania 2018+).

Czy mogę dołączyć do grupy TUS bez diagnozy? W praktyce – nie. Grupy są zwykle organizowane dla osób ze spójnym profilem (np. dzieci 5–9 lat z ASD, dorośli z ASD wysokofunkcjonującym). Kwalifikację robi prowadzący na podstawie wcześniejszej diagnozy psychologicznej / pedagogicznej / neurologicznej. Bez diagnozy można pracować w grupach rozwoju kompetencji społecznych (ogólne, dla każdego), ale to nie jest klasyczne TUS Goldsteina.

Czy TUS dla dorosłych ma sens? Tak, i jest to rosnący segment w Polsce 2026 r. Dorośli z ASD zdiagnozowani w wieku 30–50 lat mają realne luki w naturalnym uczeniu się umiejętności społecznych w dzieciństwie. TUS w wersji dla dorosłych obejmuje umiejętności bardziej zaawansowane (planowanie, asertywność w pracy, radzenie sobie ze stresem zawodowym, komunikacja w relacjach). Cena: 120–180 zł/sesja, grupy 4–6 osób, zwykle wieczorowo lub weekendowo. Można też online (Zoom) – działa zaskakująco dobrze.

Czy TUS pomaga z lękiem społecznym? Tak, to jedna z grup pomocniczych. Role-play stopniowo desensytyzuje – uczestnik najpierw ćwiczy w bezpiecznym środowisku grupy (4–6 osób), potem transferuje do realnego życia. Najlepsze efekty TUS daje w połączeniu z CBT (terapią poznawczo-behawioralną) – TUS uczy „co robić“, CBT pracuje nad „myślę że nie potrafię”.

Jaki kurs CRP wybrać dalej, jeśli chcę pogłębić temat? W zależności od specjalizacji: Integracja sensoryczna (SI) – naturalne uzupełnienie TUS w pracy z dzieckiem z ASD; Terapia ręki – klaster pedagogika specjalna; Rewalidacja i terapia dziecka ze spektrum autyzmu (mamy gotowy artykuł); ADHD u osób dorosłych (mamy gotowy artykuł); ADHD a umiejętności społeczne – drugi kurs CRP w klastrze TUS, dla pracy z dzieckiem neuroróżnorodnym; Psychotraumatologia – jeśli pracujesz z osobami po traumie; Asystent osoby z niepełnosprawnością – jeśli pracujesz z osobami z NI lub ASD jako asystent. Dla pełnej ścieżki trenera TUS: po kursie wprowadzającym CRP zaplanuj pełny kurs TUS I + II stopnia.

Podsumowanie

TUS (Trening Umiejętności Społecznych) w 2026 r. to kluczowa grupowa metoda terapeutyczno-edukacyjna w pracy z dziećmi z ASD, ADHD, NI, zaburzeniami zachowania, lękiem społecznym i FASD – a coraz częściej również z dorosłymi z ASD wysokofunkcjonującym i ADHD. Wzrost diagnoz ASD (1 na 50 dzieci), pedagog specjalny obowiązkowy w każdej polskiej placówce od 2022 r. i nowy segment TUS dla dorosłych sprawiają, że popyt na certyfikowanych trenerów TUS silnie przewyższa podaż. Trzy decydujące rzeczy do zrozumienia: czym TUS różni się od psychoterapii grupowej (uczy konkretnych umiejętności, nie pracuje z nieświadomymi mechanizmami), na czym polega 4-stopniowa procedura Goldsteina (modelowanie → role-play → feedback → transfer), oraz jaka jest różnica między krótkim kursem wprowadzającym a pełną certyfikacją I+II stopnia.

W CRP dostępne są dwa kursy w obszarze TUS: Trening Umiejętności Społecznych u Dzieci i Dorosłych ze Spektrum Autyzmu (główny pillar) oraz ADHD a Umiejętności Społeczne – jak prowadzić TUS w pracy z dzieckiem neuroróżnorodnym (specjalistyczny). Oba w formacie 30 godzin nauki online z natychmiastowym dostępem. Kursy nie zastępują certyfikacji TUS I+II stopnia w specjalistycznych ośrodkach (1 200–2 400 zł, 2–6 mc), ale są mocną dawką wiedzy dla nauczycielek wychowania przedszkolnego, asystentów nauczyciela, opiekunek dziennych, pedagogów specjalnych, psychologów, fizjoterapeutów, logopedów, rodziców dzieci z orzeczeniami i osób rozważających zawód trenera TUS.

Pracujesz z dziećmi z ASD, ADHD lub w sektorze pomocowym? Twoje dziecko ma orzeczenie o ASD i potrzebuje grupy rówieśniczej? Zacznij od Kursu TUS u Dzieci i Dorosłych ze Spektrum Autyzmu w CRP lub Kursu ADHD a Umiejętności Społeczne. 30 godzin nauki online, natychmiastowy dostęp po zapisie, darmowa 15-minutowa konsultacja zawodowa przed decyzją. Kursy są dobrym pierwszym krokiem przed pełną certyfikacją TUS I+II lub praktycznym uzupełnieniem warsztatu w pracy z grupą dzieci neuroróżnorodnych.

O artykule

Artykuł przygotowano przez Centrum Rozwoju Personalnego we Wrocławiu na podstawie klasycznych pozycji literatury światowej (Arnold P. Goldstein, Robert P. Sprafkin, N. Jane Gershaw, Paul Klein „Skillstreaming the Adolescent” 1980; Ellen McGinnis „Skillstreaming the Elementary School Child” 1984), wytycznych Polskiego Towarzystwa ART, publikacji prof. Jacka Błeszyńskiego i dr hab. Beaty Pituły (polskie adaptacje TUS), American Psychological Association (APA), AOTA (American Occupational Therapy Association), oraz badań klinicznych Stanford Virtual Human Interaction Lab (TUS w VR, 2024+). Aktualizacja: maj 2026.

Sprawdź kurs TUS u Dzieci i Dorosłych ze Spektrum Autyzmu · Kurs ADHD a Umiejętności Społeczne – TUS · Baza wiedzy CRP · Webinary · Doradztwo zawodowe · Opinie · CRP Wrocław – strona główna